Lồng tiếng

Ngày cập nhật 23-06-2021


Thời kỳ cực thịnh của các diễn viên lồng tiếng ở Việt Nam là khi các phim bộ Trung Quốc Hồng Kông làm mưa làm gió trên truyền hình, trên các sạp cho thuê phim, thời gian mà người Việt Nam vẫn còn quen với đầu máy chạy băng video đen tuyền quen thuộc.

Chính vì vậy, với những thế hệ sinh vào thập niên 80, những giọng nói đẹp và ấm áp đến uyển chuyển của các diễn viên lồng tiếng đã đi sâu vào ký ức, mỗi khi nhắc lại là nhớ đến tuổi thơ tươi đẹp, ngày nhịn ăn quà, kiếm điểm thật tốt về, để tối tối được cùng mẹ cùng dì ngồi quanh tivi theo dõi những bộ phim hấp dẫn, hài hước, lòng thầm nghĩ, sao giọng cô này, chú này, nghe hay thế.

Lúc nhỏ nào đâu biết đến cái gì gọi là nghề lồng tiếng phim, internet cũng chưa có, thông tin cực kỳ hạn chế, chỉ có giọng giới thiệu mỗi đầu phim nào là “ Sài Gòn phim dịch và lồng tiếng, Fafilm Việt Nam phát hành bộ phim…” hay cuối phim lại nghe các tên như “Thế Thanh, Bích Ngọc, Bá Nghị, Thu Hương…”. Phim nào cũng thế, tập nào cũng thế, nên nhiều khi đang ngồi chơi, thấy mẹ bật tivi lên xem phim, là cứ gào to những câu đấy, những cái tên đấy ra chiều vui thích vô cùng. Sau này lớn rồi, mới tìm hiểu, nào là chú Thế Thanh thì lồng tiếng cho vai này, chú Bá Nghị vai kia, cô Thu Hương cô Ý Nhi giọng thật ngọt thì lồng tiếng cho các chị xinh xinh.

Cho nên, không phải bỗng dưng mà người ta là người Trung Quốc Hồng Kông đấy, mà sao lại nói ra tiếng Việt như mình, miệng lại chẳng sai đi chữ nào.

Lồng tiếng được phân chia thành lồng tiếng phim trong nước, lồng tiếng phim nước ngoài, lồng tiếng quảng cáo. Dù là thể loại lồng tiếng nào, cũng phải đáp ứng một yêu cầu chung, là “khớp miệng”. Dù diễn viên đang thể hiện bằng ngôn ngữ nào, diễn viên lồng tiếng cũng phải phát ngôn vừa khớp với khẩu hình miệng, không thừa không thiếu, dù chỉ một nhịp.

Tuy nhiên, đó chỉ là điều kiện cần, chưa phải là điều kiện đủ. Không phải người nào cũng có khả năng để làm diễn viên lồng tiếng, trước hết, bạn phải có chất giọng đẹp, không ngọng ngịu nói líu, không nuốt chữ và phát âm chuẩn xác tròn vành rõ chữ để thu hút người nghe. Thứ hai, bạn phải biết diễn xuất bằng chất giọng của mình, nếu diễn viên dùng biểu cảm trên khuôn mặt để thể hiện sắc thái tình cảm, thì công cụ biểu cảm của diễn viên lồng tiếng chính là giọng nói của họ. Nhân vật trẻ, già, hiền lành, độc ác, nhân vật giận dữ, khóc, cười, lo sợ….tất cả chỉ được phù phép qua giọng nói, qua cách nhấn nhá câu luyến âm luyến chữ. Hơn thế nữa, các bạn cần phải có sự tinh nhạy để nắm bắt yêu cầu và tính cách nhân vật, cũng như cách ngắt câu nhả chữ khi tay cầm thoại mắt đối diện với màn hình. Chính vì vậy, kinh nghiệm cũng là một nhân tố được đề cao trong nghề này.

Có người từng nói, yêu cái giọng của diễn viên lồng tiếng vô cùng, yêu đến nỗi yêu luôn cả nhân vật, này thì ác ra ác, sắc sảo ra sắc sảo, hiền dịu ra hiền dịu, giọng đẹp như thế mới hợp với mặt của cô này, anh này…chẳng ai thích một gương mặt xinh đẹp với giọng nói chói tai. Sự yêu quý của khán giả, chính là nguồn động lực và hạnh phúc của những người “không lộ mặt chỉ xuất thanh” như thế.

Dù vậy, dưới ánh hào quang của sự hâm mộ yêu mến, những ai từng trải nghề mới hiểu được sự vất vả khắc nghiệt trong nghề. Một khi bạn không giữ được yêu cầu chất giọng đẹp của mình, bạn lập tức bị đào thải. Cho dù tồn tại được trong nghề, nhưng những buổi thâu đêm suốt sáng làm việc cho kịp tiến độ ra phim, khó khăn với việc chênh lệch về khẩu hình ngôn ngữ, sự cạnh tranh của làn sóng phim lồng tiếng cũng như việc khán giả đang dần yêu thích loại hình phim phụ đề giữ giọng gốc hơn, làm cho lớp lớp diễn viên lồng tiếng trẻ nản chí, chỉ có những người thực sự yêu nghề mới có thể bám trụ, để giữ vững niềm vui cùng khóc cùng cười với nhân vật của mình.

  • Ưu điểm của phim lồng tiếng:

-         Khán giả có thể thưởng thức một bộ phim với những giọng nói đẹp và êm tai, phụ hợp với nhân vật, cũng có thể cảm nhận dễ dàng sắc thái tình cảm của nhân vật, cảm giác nhân vật gần gũi với mình qua ngôn từ bằng tiếng Việt, và phát ngôn như một người Việt

-         Mỗi nhân vật đều có một giọng nói riêng biệt, khiến ngoại việc nhận dạng nhân vật, khán giả còn có thể phân biệt nhân vật bằng cách thông qua giọng nói, và mỗi khi nhớ đến nhân vật, đều nhớ đến giọng nói của họ.

-         Các diễn viên lồng tiếng được phân vai đảm nhận lồng tiếng cho một số diễn viên nhất định, như Uông Minh Thuyên, Châu Lệ Kỳ, Đặng Tụy Vân, Quách Thiện Ni… do diễn viên Ý Nhi phụ trách, Trương Gia Huy, Tần Bái, Lâm Phong…do diễn viên Bá Nghị phụ trách, diễn viên Hà Thao thì nắm giữ Tiêu Ân Tuấn, Hà Nhuận Đông, Trương Vệ Kiện… Điều này tạo cảm giác thân thuộc đối với khán giả, khiến khán giả không hề cảm thấy xa lạ khi xem một bộ phim mới.

-         Việc một người đảm nhiệm một hoặc một số vai hạn chế trong phim sẽ làm tăng thêm độ sắc sảo và tinh tế của giọng diễn, để họ có thể biểu đạt một cách diễn cảm nhất những gì nhân vật thể hiện, giúp người xem cảm nhận trọn vẹn diễn biến tâm lý của nhân vật trong phim.

  • Khuyết điểm của phim lồng tiếng:

-         Che lấp tông thoại chính, và cả biểu cảm chính của nhân vật, nếu diễn viên lồng tiếng diễn chưa tới, sẽ tạo một độ vênh nhất định với giọng và biểu cảm của diễn viên

-         Do sự khác biệt về ngôn ngữ, trong khi các ngôn ngữ khác là đa âm nhưng tiếng Việt lại là đơn âm, nên khi chuyển nghĩa, để phù hợp với lượng từ phát ngôn, ngữ nghĩa của câu có phần nào đó bị hạn chế.

-         Không phải chất giọng của diễn viên lồng tiếng nào cũng được khán giả yêu thích, vì vậy sẽ gây nên sự bài xích khi theo dõi phim

-         Kinh phí cho phim lồng tiếng cao hơn phim thuyết minh

 
 
 
 
Go to top